Perbandingan TENS (Rangsangan Saraf Elektrik Transkutan) dan EMS (Rangsangan Otot Elektrik), menekankan mekanisme, aplikasi dan implikasi klinikalnya.
1. Definisi dan Objektif:
PULUHAN:
Definisi: TENS melibatkan penggunaan arus elektrik voltan rendah pada kulit melalui elektrod, terutamanya untuk pengurusan kesakitan.
Objektif: Matlamat utamanya adalah untuk mengurangkan kesakitan akut dan kronik dengan merangsang saraf deria, sekali gus memodulasi persepsi kesakitan dan menggalakkan pembebasan opioid endogen.
EMS:
Definisi: EMS merujuk kepada penggunaan impuls elektrik kepada kumpulan otot, menyebabkan pengecutan luar kawalan.
Objektif: Matlamat utama adalah untuk meningkatkan fungsi otot, meningkatkan kekuatan, mencegah atrofi dan menggalakkan pemulihan selepas kecederaan atau pembedahan.
2. Mekanisme Tindakan
PULUHAN:
Teori Kawalan Pintu: TENS terutamanya beroperasi di bawah teori kawalan pintu, di mana rangsangan gentian A-beta yang besar menghalang penghantaran isyarat kesakitan yang dibawa oleh gentian C kecil ke sistem saraf pusat.
Pembebasan Endorphin: TENS frekuensi rendah (1-10 Hz) boleh merangsang pembebasan endorfin dan enkephalin, yang mengikat pada reseptor opioid di otak, menghasilkan kesan analgesik.
Perubahan Ambang Kesakitan: Rangsangan boleh mengubah ambang persepsi kesakitan, membolehkan individu mengalami kurang kesakitan.
EMS:
Pengaktifan Neuron Motor: EMS mengaktifkan neuron motor secara langsung, yang membawa kepada perekrutan dan pengecutan gentian otot. Pengecutan boleh berlaku secara sukarela atau tidak sukarela, bergantung pada parameter yang ditetapkan.
Jenis Pengecutan Otot: EMS boleh mendorong pengecutan isotonik (pemendekan gentian otot) dan pengecutan isometrik (ketegangan otot tanpa pergerakan), bergantung pada aplikasi.
Peningkatan Aliran Darah dan Pemulihan: Kontraksi meningkatkan peredaran tempatan, yang dapat membantu penyingkiran sisa metabolik dan membekalkan nutrien, sekali gus mendorong pemulihan dan pembaikan otot.
3. Tetapan Parameter
PULUHAN:
Frekuensi: Biasanya berkisar antara 1 Hz hingga 150 Hz. Frekuensi yang lebih rendah (1-10 Hz) berkesan untuk pembebasan opioid endogen, manakala frekuensi yang lebih tinggi (80-100 Hz) dapat memberikan kelegaan kesakitan yang lebih cepat.
Lebar Nadi: Berbeza dari 50 hingga 400 mikrosaat; lebar nadi yang lebih lebar boleh merangsang lapisan tisu yang lebih dalam.
Modulasi: Peranti TENS selalunya mempunyai tetapan untuk modulasi denyut bagi mengelakkan akomodasi, bagi memastikan keberkesanan yang berterusan.
EMS:
Frekuensi: Umumnya ditetapkan antara 1 Hz dan 100 Hz. Frekuensi antara 20 Hz dan 50 Hz adalah perkara biasa untuk latihan otot, manakala frekuensi yang lebih tinggi boleh menyebabkan keletihan yang cepat.
Lebar Nadi: Biasanya antara 200 hingga 400 mikrosaat untuk memastikan pengaktifan gentian otot yang berkesan.
Kitaran Tugas: Peranti EMS sering menggunakan pelbagai kitaran tugas untuk mengoptimumkan fasa pengecutan dan pemulihan otot (cth., 10 saat hidup, 15 saat mati).
4. Aplikasi Klinikal
PULUHAN:
Pengurusan Kesakitan: Digunakan secara meluas untuk keadaan seperti sakit belakang kronik, osteoartritis, sakit neuropatik dan dismenorea.
Kesakitan Pasca Operasi: Boleh digunakan untuk mengurangkan pergantungan pada analgesik farmakologi selepas prosedur pembedahan.
Kesan Fisiologi: Mungkin juga mengurangkan ketegangan otot, meningkatkan mobiliti dan meningkatkan keselesaan pesakit secara keseluruhan.
EMS:
Pemulihan: Digunakan dalam terapi fizikal untuk pesakit yang sedang pulih daripada pembedahan atau kecederaan bagi mengekalkan jisim dan fungsi otot.
Latihan Kekuatan: Digunakan dalam perubatan sukan untuk meningkatkan kekuatan dan daya tahan atlet, sering digunakan bersama kaedah latihan tradisional.
Pengurusan Spastik: Boleh membantu menguruskan spastik dalam keadaan neurologi dengan menggalakkan pengenduran otot dan mengurangkan pengecutan luar kawalan.
5. Penempatan dan Konfigurasi Elektrod
Penempatan Elektrod TENS:
Elektrod diletakkan secara strategik di atas atau di sekitar kawasan yang sakit, dengan konfigurasi selalunya mengikut corak dermatom atau titik pencetus untuk mengoptimumkan kelegaan kesakitan.
Penempatan Elektrod EMS:
Elektrod diletakkan di atas kumpulan otot tertentu, memastikan seluruh perut otot ditutup untuk mencapai pengecutan yang berkesan.
6. Keselamatan dan Kontraindikasi
Keselamatan TENS:
Secara amnya selamat untuk kebanyakan populasi; walau bagaimanapun, langkah berjaga-jaga dinasihatkan pada individu yang mempunyai keadaan tertentu seperti alat pacu jantung, lesi kulit atau keadaan yang menjejaskan deria.
Kesan buruk biasanya minimum, termasuk kerengsaan kulit atau ketidakselesaan pada tapak elektrod.
Keselamatan EMS:
Walaupun secara amnya selamat, EMS harus digunakan dengan berhati-hati pada pesakit yang mengalami gangguan neuromuskular, kehamilan atau keadaan kardiovaskular tertentu.
Risiko termasuk sakit otot, kerengsaan kulit, dan dalam kes yang jarang berlaku, rhabdomyolisis jika digunakan secara tidak betul.
Kesimpulan:
Secara ringkasnya, TENS dan EMS merupakan modaliti elektroterapi yang berharga, setiap satunya mempunyai mekanisme, aplikasi dan hasil terapeutik yang berbeza. TENS tertumpu terutamanya pada melegakan kesakitan melalui rangsangan saraf deria, manakala EMS digunakan untuk pengaktifan dan pemulihan otot.
Masa siaran: 17-Sep-2025
