၁။ OA (အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ) ဆိုတာ ဘာလဲ။
နောက်ခံ:
Osteoarthritis (OA) သည် synovial အဆစ်များကို ထိခိုက်စေပြီး hyaline cartilage များ ယိုယွင်းပျက်စီးစေသည့် ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယနေ့အထိ OA အတွက် ပျောက်ကင်းစေသော ကုသမှု မရှိပါ။ OA ကုထုံး၏ အဓိကရည်မှန်းချက်များမှာ နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန်၊ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းအခြေအနေကို ထိန်းသိမ်းရန် သို့မဟုတ် တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန်နှင့် ပုံပျက်ခြင်းကို လျှော့ချရန်ဖြစ်သည်။ Transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) သည် ရောဂါအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြင်းထန်သောနှင့် နာတာရှည်နာကျင်မှုနှစ်မျိုးလုံးကို ထိန်းချုပ်ရန် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံးတွင် အသုံးများသော ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းမရှိသော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ OA တွင် TENS ၏ အာနိသင်ကို အကဲဖြတ်သည့် စမ်းသပ်မှုအများအပြားကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
Osteoarthritis (OA) သည် ယိုယွင်းပျက်စီးမှုအပေါ် အခြေခံသည့်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အသက်လတ်ပိုင်းနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများကို အများဆုံးထိခိုက်ပြီး ၎င်း၏လက္ခဏာများမှာ ဒူးနီရဲရောင်ရမ်းနာကျင်ခြင်း၊ လှေကားအတက်အဆင်းနာကျင်ခြင်း၊ ဒူးနာခြင်းနှင့် ထိုင်ပြီးလမ်းလျှောက်သည့်အခါ မသက်မသာဖြစ်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ခုန်ပေါက်ခြင်း၊ အရည်ယိုခြင်းစသည့်ရောဂါများခံစားရနိုင်ပြီး အချိန်မီမကုသပါက အဆစ်ပုံပျက်ခြင်းနှင့် မသန်စွမ်းမှုဖြစ်စေနိုင်သည်။
၂။ ရောဂါလက္ခဏာများ-
*နာကျင်မှု- ကိုယ်အလေးချိန်လွန်ကဲသောလူနာများသည် အထူးသဖြင့် ထိုင်ထလုပ်သည့်အခါ သို့မဟုတ် လှေကားတက်ဆင်းသည့်အခါတွင် သိသိသာသာနာကျင်မှုကို ခံစားရလေ့ရှိသည်။ အဆစ်အမြစ်ရောင်ရမ်းခြင်း၏ ပြင်းထန်သောကိစ္စများတွင် အနားယူနေချိန်နှင့် အိပ်ရာမှနိုးလာချိန်တွင်ပင် နာကျင်မှုရှိနိုင်သည်။
*အဆစ်နာကျင်ခြင်းနှင့် အဆစ်ပုံပျက်ခြင်းသည် အဆစ်ရောင်ရောဂါ၏ အဓိကလက္ခဏာများဖြစ်သည်။ ဒူးအဆစ်တွင် varus သို့မဟုတ် valgus ပုံပျက်ခြင်းများနှင့်အတူ အဆစ်ရိုးအနားသတ်များ ကြီးလာနိုင်သည်။ လူနာအချို့တွင် ဒူးအဆစ်ဆန့်ထွက်မှု အကန့်အသတ်ရှိသော်လည်း ပြင်းထန်သောအခြေအနေများတွင် flexion contracture ပုံပျက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
*အဆစ်ပိတ်ဆို့ခြင်းလက္ခဏာများ- မီနီစကပ်စ်ဒဏ်ရာလက္ခဏာများနှင့်ဆင်တူသည်မှာ ကြမ်းတမ်းသော အဆစ်မျက်နှာပြင်များ သို့မဟုတ် ကပ်ငြိမှုများသည် လူနာအချို့အား အဆစ်များအတွင်း လျော့ရဲနေသော ခန္ဓာကိုယ်များကို ခံစားရစေနိုင်သည်။
* အဆစ်တောင့်တင်းခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းခြင်း- နာကျင်မှုသည် လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်စေပြီး အဆစ်တောင့်တင်းခြင်းနှင့် ကျုံ့ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေကာ ပုံပျက်ခြင်းဖြစ်စေနိုင်သည်။ အဆစ်ရောင်ခြင်း၏ ပြင်းထန်သောအဆင့်တွင် ရောင်ရမ်းခြင်းသည် အဆစ်လှုပ်ရှားမှုကို ထိခိုက်စေပါသည်။
၃။ရောဂါရှာဖွေခြင်း
OA ရောဂါရှာဖွေသတ်မှတ်ခြင်းဆိုင်ရာ စံနှုန်းများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
၁။ ပြီးခဲ့သည့်လအတွင်း ဒူးနာခြင်း ထပ်ခါတလဲလဲဖြစ်ခြင်း။
၂။ X-ray (ရပ်နေသော သို့မဟုတ် အလေးချိန်ကို ထမ်းထားသော အနေအထားဖြင့် ရိုက်ထားခြင်း) သည် အဆစ်နေရာကျဉ်းလာခြင်း၊ subchondral osteosclerosis၊ cystic changes နှင့် အဆစ်အနားသတ်တွင် osteophytes ဖွဲ့စည်းခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။
၃။ အဆစ်အရည်စစ်ဆေးမှု (အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခြင်း) တွင် အေးပြီး ပျစ်ချွဲသော အနေအထားရှိပြီး သွေးဖြူဥအရေအတွက် ၂၀၀၀/ml အောက်ရှိခြင်းကို ပြသသည်။
၄။ အသက်လတ်ပိုင်းနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုလူနာများ (အသက် ၄၀ နှစ်နှင့်အထက်)။
၅။ မနက်ခင်းတွင် ၁၅ မိနစ်ထက်နည်းသော တောင့်တင်းခြင်း။
၆။ လှုပ်ရှားမှုအတွင်း အရိုးပွတ်တိုက်ခြင်း။
၇။ ဒူးခေါင်းအဖျားများ ကြီးလာခြင်း၊ အတိုင်းအတာအမျိုးမျိုးအထိ ဒေသတွင်းရောင်ရမ်းခြင်း၊ ကွေးခြင်းနှင့်ဆန့်ခြင်းအတွက် လှုပ်ရှားမှုအတိုင်းအတာ လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ခြင်း။
၄။ကုထုံးဆိုင်ရာ အချိန်ဇယား:
OA ကို လျှပ်စစ်ကုထုံးပစ္စည်းများဖြင့် မည်သို့ကုသရမည်နည်း။
သတ်မှတ်ထားသောအသုံးပြုမှုနည်းလမ်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် (TENS မုဒ်)။
① မှန်ကန်သောလျှပ်စီးကြောင်းပမာဏကို ဆုံးဖြတ်ပါ- သင်ခံစားရသော နာကျင်မှုပမာဏနှင့် သင့်အတွက် သက်တောင့်သက်သာရှိမှုအပေါ် အခြေခံ၍ TENS လျှပ်စစ်ကုထုံးကိရိယာ၏ လျှပ်စီးကြောင်းအစွမ်းကို ချိန်ညှိပါ။ အများအားဖြင့် အားနည်းသော ပြင်းထန်မှုဖြင့် စတင်ပြီး သာယာသောခံစားချက်ကို ခံစားရသည်အထိ တဖြည်းဖြည်းတိုးမြှင့်ပါ။
② အီလက်ထရုဒ်များထားရှိခြင်း- TENS အီလက်ထရုဒ်ကပ်ခွာများကို နာကျင်သည့်နေရာ သို့မဟုတ် အနီးတွင် ကပ်ပါ။ OA နာကျင်မှုအတွက် ဒူးပတ်လည်ရှိ ကြွက်သားများပေါ်တွင် သို့မဟုတ် နာကျင်သည့်နေရာပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်ကပ်နိုင်ပါသည်။ အီလက်ထရုဒ်ကပ်ခွာများကို သင့်အရေပြားနှင့် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကပ်ထားကြောင်း သေချာပါစေ။
၃။ မှန်ကန်သော မုဒ်နှင့် ကြိမ်နှုန်းကို ရွေးချယ်ပါ- TENS လျှပ်စစ်ကုထုံး ကိရိယာများတွင် ရွေးချယ်စရာ မုဒ်နှင့် ကြိမ်နှုန်း အမျိုးမျိုး ရှိတတ်သည်။ ဒူးနာကျင်မှုနှင့် ပတ်သက်လာလျှင် စဉ်ဆက်မပြတ် လှုံ့ဆော်မှု သို့မဟုတ် ပဲ့တင်ထပ် လှုံ့ဆော်မှုကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။ အကောင်းဆုံး နာကျင်မှု သက်သာစေရန် သင့်အတွက် သက်တောင့်သက်သာရှိသော မုဒ်နှင့် ကြိမ်နှုန်းကို ရွေးချယ်ပါ။
④အချိန်နှင့် ကြိမ်နှုန်း- သင့်အတွက် အကောင်းဆုံးအလုပ်လုပ်သည့်အရာပေါ် မူတည်၍ TENS လျှပ်စစ်ကုထုံး၏ တစ်ကြိမ်လျှင် ၁၅ မိနစ်မှ ၃၀ မိနစ်အထိ ကြာမြင့်သင့်ပြီး တစ်နေ့လျှင် ၁ ကြိမ်မှ ၃ ကြိမ်အထိ အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ သင့်ခန္ဓာကိုယ် တုံ့ပြန်သည်နှင့်အမျှ လိုအပ်သလို အသုံးပြုမှုကြိမ်နှုန်းနှင့် ကြာချိန်ကို တဖြည်းဖြည်း ချိန်ညှိနိုင်ပါသည်။
⑤အခြားကုသမှုများနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်း- ဒူးနာကျင်မှုကို အမှန်တကယ်သက်သာစေရန်အတွက် TENS ကုထုံးကို အခြားကုသမှုများနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုပါက ပိုမိုထိရောက်နိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အပူဖိသိပ်ခြင်း၊ ညင်သာစွာလည်ပင်းဆန့်ခြင်း သို့မဟုတ် အပန်းဖြေလေ့ကျင့်ခန်းများပြုလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှိပ်နယ်ခြင်းများကိုပင် စမ်းကြည့်ပါ - ၎င်းတို့အားလုံးသည် သဟဇာတဖြစ်အောင် အတူတကွလုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။
အသုံးပြုပုံ ညွှန်ကြားချက်များ- cross electrode နည်းလမ်းကို ရွေးချယ်သင့်သည်။ Channel1 (အပြာရောင်)၊ ၎င်းကို vastus lateralis ကြွက်သားနှင့် medial tuberositas tibiae တို့တွင် အသုံးပြုသည်။ Channel2 (အစိမ်းရောင်) ကို vastus medialis ကြွက်သားနှင့် lateral tuberositas tibiae တို့တွင် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်
