၁။ ရာသီလာချိန်မမှန်ခြင်းဆိုတာ ဘာလဲ။
ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းဆိုသည်မှာ အမျိုးသမီးများ ရာသီလာနေစဉ်အတွင်း ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် ခါးတစ်ဝိုက်တွင် ခံစားရသော ဝေဒနာကို ရည်ညွှန်းပြီး ခါးအောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် ခါးပတ်လည်တွင် ခံစားရသော ဝေဒနာကို ရည်ညွှန်းပြီး ခါးအောက်ပိုင်းသို့လည်း ပျံ့နှံ့သွားနိုင်သည်။ ပြင်းထန်သောကိစ္စများတွင် ပျို့အန်ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ချွေးအေးခြင်း၊ လက်နှင့်ခြေထောက်အေးခြင်းနှင့် မေ့မြောခြင်းကဲ့သို့သော လက္ခဏာများနှင့်အတူ တွဲဖက်ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး နေ့စဉ်ဘဝနှင့် အလုပ်ကို သိသိသာသာ ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ လက်ရှိတွင် ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းကို အဓိကအမျိုးအစားနှင့် ဒုတိယအမျိုးအစားဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားထားသည်။ မူလရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းမှာ မျိုးပွားအင်္ဂါပုံမမှန်ခြင်းမရှိဘဲ ဖြစ်ပွားပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်သော ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းဟု မကြာခဏရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ၎င်းသည် အိမ်ထောင်မပြုရသေးသော သို့မဟုတ် ကလေးမမွေးရသေးသော ဆယ်ကျော်သက်မိန်းကလေးများတွင် ပိုမိုအဖြစ်များသည်။ ဤရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းအမျိုးအစားသည် ပုံမှန်မီးဖွားပြီးနောက် သက်သာသွားနိုင်သည် သို့မဟုတ် ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်သည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ ဒုတိယရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းသည် မျိုးပွားအင်္ဂါများကို ထိခိုက်စေသော အော်ဂဲနစ်ရောဂါများကြောင့် အဓိကဖြစ်ပွားသည်။ ၎င်းသည် ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ၃၃.၁၉% ရှိသည့် အဖြစ်များသော မီးယပ်ဆိုင်ရာရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။
၂။ရောဂါလက္ခဏာများ:
၂.၁။ ရာသီလာချိန် ပြင်းထန်ခြင်း (Primary dysorrhea) သည် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်တွင် ပိုမိုခံစားရလေ့ရှိပြီး ရာသီလာပြီးနောက် ၁ နှစ်မှ ၂ နှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ အဓိကလက္ခဏာမှာ ရာသီလာချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်သည့် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယရာသီလာချိန် ပြင်းထန်ခြင်း၏ လက္ခဏာများသည် ရာသီလာချိန် ပြင်းထန်ခြင်းနှင့် ဆင်တူသော်လည်း endometriosis ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပါက တဖြည်းဖြည်း ပိုဆိုးလာတတ်သည်။
၂.၂။ နာကျင်မှုသည် ရာသီလာပြီးနောက် စတင်လေ့ရှိပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ၁၂ နာရီအလိုတွင် စတင်လေ့ရှိပြီး အပြင်းထန်ဆုံးနာကျင်မှုသည် ရာသီလာသည့် ပထမဆုံးနေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ ဤနာကျင်မှုသည် ၂ ရက်မှ ၃ ရက်အထိ ကြာရှည်နိုင်ပြီး တဖြည်းဖြည်း သက်သာသွားနိုင်သည်။ ၎င်းကို မကြာခဏ ကြွက်တက်ခြင်းဟု ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားများတွင် တင်းမာမှု သို့မဟုတ် ပြန်လည်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းတို့နှင့် တွဲဖက်ဖြစ်ပွားလေ့မရှိပါ။
၂.၃။ အခြားဖြစ်နိုင်သောလက္ခဏာများတွင် ပျို့အန်ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း နှင့် ပြင်းထန်သောကိစ္စများတွင် ဖြူဖျော့ခြင်းနှင့် အေးသောချွေးထွက်ခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။
၂.၄။ မီးယပ်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများတွင် မူမမှန်သော တွေ့ရှိမှုများကို မတွေ့ရှိရပါ။
၂.၅။ ရာသီလာစဉ် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်ခြင်းနှင့် မီးယပ်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုရလဒ်များ အနုတ်လက္ခဏာပြခြင်းအပေါ် အခြေခံ၍ လက်တွေ့ရောဂါရှာဖွေနိုင်ပါသည်။
ရာသီလာချိန်ပြင်းထန်မှုအလိုက် အဆင့်သုံးဆင့်ခွဲခြားနိုင်သည်။
*အပျော့စား- ရာသီလာနေစဉ် သို့မဟုတ် ရာသီမလာမီနှင့် ရာသီလာပြီးနောက်တွင် ခါးနာခြင်းနှင့်အတူ ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းတွင် အနည်းငယ်နာကျင်ကိုက်ခဲမှု ရှိတတ်သည်။ သို့သော် ယေဘုယျအားဖြင့် မသက်မသာဖြစ်ခြင်းမရှိဘဲ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် နာကျင်မှုသက်သာဆေးများ လိုအပ်နိုင်သည်။
*အလယ်အလတ်- ရာသီမလာမီနှင့် ရာသီလာပြီးနောက်တွင် ခါးနာခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းအပြင် ခြေလက်များ အေးစက်ခြင်းနှင့်အတူ ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းတွင် အသင့်အတင့်နာကျင်မှုရှိတတ်သည်။ နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် လုပ်ဆောင်ချက်များ လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဤမသက်မသာဖြစ်မှုမှ ယာယီသက်သာစေနိုင်သည်။
*ပြင်းထန်သည်- ရာသီမလာမီနှင့် ရာသီလာပြီးနောက်တွင် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းတွင် ပြင်းထန်သောနာကျင်မှုခံစားရပြီး ငြိမ်ငြိမ်ထိုင်၍မရပါ။ ၎င်းသည် အလုပ်၊ စာကျက်ခြင်းနှင့် နေ့စဉ်ဘဝကို သိသိသာသာထိခိုက်စေသောကြောင့် အိပ်ရာထဲတွင်အနားယူရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ဖြူဖျော့ခြင်း၊ ချွေးအေးခြင်းကဲ့သို့သော ရောဂါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ နာကျင်မှုသက်သာစေရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသော်လည်း ၎င်းတို့သည် သိသာထင်ရှားသော သက်သာစေမှုမရှိပါ။
၃။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံး
ဆေးခန်းလေ့လာမှုအများအပြားက ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းကို ကုသရာတွင် TENS ၏ သိသာထင်ရှားသောအကျိုးသက်ရောက်မှုကို သရုပ်ပြခဲ့သည်-
ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းဆိုသည်မှာ အဓိကအားဖြင့် ငယ်ရွယ်သော အမျိုးသမီးများကို အဓိကထိခိုက်စေသော နာတာရှည်ကျန်းမာရေးအခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းတွင် အရေပြားမှတစ်ဆင့် လျှပ်စစ်အာရုံကြောလှုံ့ဆော်မှု (TENS) ကို ထိရောက်သော နာကျင်မှုလျှော့ချရေးနည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အကြံပြုထားသည်။ TENS သည် အန္တရာယ်အနည်းဆုံးနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်လက္ခဏာအနည်းငယ်ရှိသော ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းမရှိသော၊ စျေးမကြီးသော၊ သယ်ဆောင်ရလွယ်ကူသောနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လိုအပ်သည့်အခါ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွင်း နေ့စဉ်ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်နိုင်သည်။ လေ့လာမှုများစွာတွင် နာကျင်မှုလျှော့ချခြင်း၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးအသုံးပြုမှုကို လျှော့ချခြင်းနှင့် ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းဝေဒနာရှင်များတွင် ဘဝအရည်အသွေးတိုးတက်ကောင်းမွန်စေခြင်းတို့တွင် TENS ၏ထိရောက်မှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့သည်။ ဤလေ့လာမှုများတွင် နည်းစနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရည်အသွေးနှင့် ကုထုံးဆိုင်ရာအတည်ပြုချက်တွင် ကန့်သတ်ချက်အချို့ရှိသည်။ သို့သော်၊ ယခင်လေ့လာမှုအားလုံးတွင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းတွင် TENS ၏ အလုံးစုံအပြုသဘောဆောင်သောအကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် ၎င်း၏အလားအလာရှိသောတန်ဖိုးကို ညွှန်ပြနေသည်။ ဤသုံးသပ်ချက်သည် ယခင်ထုတ်ဝေခဲ့သော လေ့လာမှုများအပေါ်အခြေခံ၍ ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းလက္ခဏာများကို ကုသရန်အတွက် TENS ကန့်သတ်ချက်များအတွက် လက်တွေ့အကြံပြုချက်များကို တင်ပြထားသည်။
လျှပ်စစ်ကုထုံးပစ္စည်းများဖြင့် ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းကို မည်သို့ကုသရမည်နည်း။
သတ်မှတ်ထားသောအသုံးပြုမှုနည်းလမ်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် (TENS မုဒ်)။
① မှန်ကန်သောလျှပ်စီးကြောင်းပမာဏကို ဆုံးဖြတ်ပါ- သင်ခံစားရသော နာကျင်မှုပမာဏနှင့် သင့်အတွက် သက်တောင့်သက်သာရှိမှုအပေါ် အခြေခံ၍ TENS လျှပ်စစ်ကုထုံးကိရိယာ၏ လျှပ်စီးကြောင်းအစွမ်းကို ချိန်ညှိပါ။ အများအားဖြင့် အားနည်းသော ပြင်းထန်မှုဖြင့် စတင်ပြီး သာယာသောခံစားချက်ကို ခံစားရသည်အထိ တဖြည်းဖြည်းတိုးမြှင့်ပါ။
② အီလက်ထရုဒ်များ တပ်ဆင်ခြင်း- TENS အီလက်ထရုဒ်ကပ်ခွာများကို နာကျင်သည့်နေရာ သို့မဟုတ် အနီးတွင် ကပ်ပါ။ ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုအတွက် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းရှိ နာကျင်သည့်နေရာတွင် ကပ်နိုင်ပါသည်။ အီလက်ထရုဒ်ကပ်ခွာများကို သင့်အရေပြားနှင့် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကပ်ထားကြောင်း သေချာပါစေ။
၃။ မှန်ကန်သော မုဒ်နှင့် ကြိမ်နှုန်းကို ရွေးချယ်ပါ- TENS လျှပ်စစ်ကုထုံး ကိရိယာများတွင် ရွေးချယ်စရာ မုဒ်နှင့် ကြိမ်နှုန်း အမျိုးမျိုး ရှိလေ့ရှိသည်။ ရာသီလာချိန် ကိုက်ခဲခြင်းအတွက် အကောင်းဆုံး ကြိမ်နှုန်းမှာ 100 Hz ဖြစ်ပြီး စဉ်ဆက်မပြတ် သို့မဟုတ် ပဲ့တင်ထပ် လှုံ့ဆော်မှုကို ရွေးချယ်နိုင်ပါသည်။ အကောင်းဆုံး နာကျင်မှု သက်သာစေရန် သင့်အတွက် သက်တောင့်သက်သာရှိသော မုဒ်နှင့် ကြိမ်နှုန်းကို ရွေးချယ်ပါ။
④အချိန်နှင့် ကြိမ်နှုန်း- သင့်အတွက် အကောင်းဆုံးအလုပ်လုပ်သည့်အရာပေါ် မူတည်၍ TENS လျှပ်စစ်ကုထုံး၏ တစ်ကြိမ်လျှင် ၁၅ မိနစ်မှ ၃၀ မိနစ်အထိ ကြာမြင့်သင့်ပြီး တစ်နေ့လျှင် ၁ ကြိမ်မှ ၃ ကြိမ်အထိ အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ သင့်ခန္ဓာကိုယ် တုံ့ပြန်သည်နှင့်အမျှ လိုအပ်သလို အသုံးပြုမှုကြိမ်နှုန်းနှင့် ကြာချိန်ကို တဖြည်းဖြည်း ချိန်ညှိနိုင်ပါသည်။
⑤အခြားကုသမှုများနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်း- ရာသီလာချိန်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းကို အမှန်တကယ်သက်သာစေရန်အတွက် TENS ကုထုံးကို အခြားကုသမှုများနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုပါက ပိုမိုထိရောက်နိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အပူဖိကပ်ခြင်း၊ ညင်သာစွာဝမ်းဗိုက်ဆန့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြေလျော့စေသောလေ့ကျင့်ခန်းများပြုလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှိပ်နယ်ခြင်းများကိုပင် စမ်းကြည့်ပါ - ၎င်းတို့အားလုံးသည် သဟဇာတဖြစ်အောင် အတူတကွလုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။
TENS မုဒ်ကို ရွေးချယ်ပြီးနောက် အီလက်ထရုဒ်များကို ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း၊ ချက်အောက် ၃ လက်မအကွာ၊ ရှေ့ပိုင်းအလယ်မျဉ်း၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် ချိတ်ဆက်ပါ။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်
