1. Kodi OA (Osteoarthritis) ndi chiyani?
Chiyambi:
Matenda a Osteoarthritis (OA) ndi matenda omwe amakhudza mafupa a synovial omwe amachititsa kuti mafupa a minofu ya m'chiuno awonongeke komanso kuwonongeka kwa hyaline cartilage. Mpaka pano, palibe mankhwala ochiritsira a OA omwe alipo. Zolinga zazikulu za chithandizo cha OA ndikuchepetsa ululu, kusunga kapena kukonza magwiridwe antchito, ndikuchepetsa kupunduka. Kulimbikitsa mitsempha yamagetsi ya Transcutaneous (TENS) ndi njira yosalowerera yomwe imagwiritsidwa ntchito kwambiri mu physiotherapy kuti ichepetse ululu woopsa komanso wokhalitsa womwe umabwera chifukwa cha matenda angapo. Mayeso angapo oyesa momwe TENS imagwirira ntchito mu OA afalitsidwa.
Matenda a nyamakazi (OA) ndi matenda omwe amabwera chifukwa cha kusintha kwa thupi. Amakhudza kwambiri anthu azaka zapakati komanso okalamba, ndipo zizindikiro zake ndi kupweteka kwa bondo kofiira komanso kotupa, kupweteka mmwamba ndi pansi pa masitepe, kupweteka kwa bondo komanso kusasangalala akakhala pansi ndikuyenda. Padzakhalanso odwala omwe ali ndi kutupa, kudumphadumpha, kutuluka kwa madzi m'thupi, ndi zina zotero, ngati sathandizidwa pasadakhale, izi zingayambitse chilema ndi kupunduka kwa mafupa.
2. Zizindikiro:
*Ululu: Odwala onenepa kwambiri amamva ululu waukulu, makamaka akamagona pansi kapena kukwera ndi kutsika masitepe. Pa milandu yoopsa ya nyamakazi, pakhoza kukhala ululu ngakhale atagona komanso akadzuka ku tulo.
*Kufewa ndi kupunduka kwa mafupa ndiye zizindikiro zazikulu za osteoarthritis. Bondo likhoza kukhala ndi vuto la varus kapena valgus, komanso fupa la mafupa lomwe limakulirakulira. Odwala ena akhoza kukhala ndi vuto lochepa la bondo, pomwe milandu yoopsa ingayambitse vuto la contracture.
*Zizindikiro zomangika mafupa: Mofanana ndi zizindikiro za kuvulala kwa meniscus, malo ozungulira mafupa kapena zomatira zimatha kupangitsa odwala ena kukhala ndi matupi omasuka m'mafupa.
* Kuuma kapena kutupa kwa mafupa: Ululu umapangitsa kuti mafupa aziyenda movutikira, zomwe zimapangitsa kuti mafupa azigwira ntchito movutikira komanso kuti mafupa azigwira ntchito movutikira. Pa nthawi yovuta ya synovitis, kutupa kumakhudza kuyenda kwa mafupa.
3. Kuzindikira:
Njira zodziwira matenda a OA ndi izi:
1. Kupweteka kwa bondo komwe kumabweranso mwezi watha;
2. X ray (yomwe yatengedwa mutayimirira kapena mutanyamula zolemera) imasonyeza kuchepa kwa malo olumikizirana mafupa, osteosclerosis ya subchondral, kusintha kwa cystic, ndi kupangika kwa ma osteophytes pamphepete mwa malo olumikizirana mafupa;
3. Kusanthula madzi m'mafupa (kochitidwa kawiri kapena kuposerapo) kusonyeza kukhazikika kozizira komanso kokhuthala ndi kuchuluka kwa maselo oyera m'magazi osapitirira 2000/ml;
4. Odwala azaka zapakati ndi okalamba (zaka ≥40);
5. Kuuma kwa m'mawa kosapitirira mphindi 15;
6. Kukangana kwa mafupa panthawi yogwira ntchito;
7. Kuchuluka kwa mawondo, kutupa kwapafupi mpaka madigiri osiyanasiyana, kuchepa kapena kuchepa kwa kuyenda kwa thupi kuti lizitha kupindika komanso kutambasuka.
4.ndondomeko ya chithandizo:
Kodi mungachiritse bwanji matenda a OA ndi mankhwala ochizira pogwiritsa ntchito electrotherapy?
Njira yogwiritsira ntchito yeniyeni ndi iyi (TENS mode):
① Dziwani kuchuluka koyenera kwa mphamvu yamagetsi: Sinthani mphamvu yamagetsi ya chipangizo cha TENS electrotherapy kutengera kuchuluka kwa ululu womwe mukumva komanso zomwe zimakusangalatsani. Kawirikawiri, yambani ndi mphamvu yochepa ndikuwonjezera pang'onopang'ono mpaka mutamva bwino.
②Kuyika ma electrode: Ikani ma electrode patches a TENS pamalo omwe akupweteka kapena pafupi ndi malo omwe akupweteka. Pa ululu wa OA, mutha kuwayika pa minofu yozungulira bondo lanu kapena mwachindunji pamalo omwe akupweteka. Onetsetsani kuti mwamangirira ma electrode pads mwamphamvu pakhungu lanu.
③Sankhani njira yoyenera komanso pafupipafupi: Zipangizo zamagetsi za TENS nthawi zambiri zimakhala ndi njira zosiyanasiyana komanso pafupipafupi zoti musankhe. Ponena za kupweteka kwa bondo, mutha kusankha njira yolimbikitsira yosalekeza kapena yolimbikitsa kugunda kwa mtima. Ingosankhani njira ndi pafupipafupi zomwe zimakusangalatsani kuti mupeze mpumulo wabwino kwambiri wa ululu.
④Nthawi ndi kuchuluka kwa mankhwalawa: Kutengera ndi zomwe zikukuyenderani bwino, nthawi iliyonse ya TENS electrotherapy iyenera kukhala pakati pa mphindi 15 mpaka 30, ndipo tikulimbikitsidwa kuigwiritsa ntchito kamodzi kapena katatu patsiku. Pamene thupi lanu likuchitapo kanthu, khalani omasuka kusintha pang'onopang'ono kuchuluka kwa mankhwalawa ndi nthawi yogwiritsira ntchito ngati pakufunika.
⑤Kuphatikiza ndi mankhwala ena: Kuti muchepetse ululu wa bondo, zingakhale zothandiza kwambiri ngati mutaphatikiza chithandizo cha TENS ndi mankhwala ena. Mwachitsanzo, yesani kugwiritsa ntchito ma compress otentha, kuchita masewera olimbitsa thupi ochepetsa khosi kapena kupumula, kapenanso kupatsidwa masaji - zonsezi zimatha kugwira ntchito limodzi mogwirizana!
Malangizo ogwiritsira ntchito: Njira yolumikizira ma electrode iyenera kusankhidwa. Njira 1 (yabuluu), imagwiritsidwa ntchito ku minofu ya vastus lateralis ndi medial tuberositas tibiae. Channel2 (yobiriwira) imalumikizidwa ku minofu ya vastus medialis ndi lateral tuberositas tibiae.
Nthawi yotumizira: Disembala-04-2023
