bel agyrysy näme?
Bel agyrylary lukmançylyk kömegini soramagyň ýa-da işden çykmagyň umumy sebäbidir we dünýäde maýyplygyň esasy sebäpleriniň biridir. Bagtymyza, bel agyrylarynyň köpüsiniň öňüni alyp ýa-da ýeňilleşdirip bilýän çäreler bar, esasanam 60 ýaşdan kiçi adamlarda. Eger öňüni alyş çäreleri netijesiz bolsa, öýde bejergi we bedeniň deňleşdirilmegi köplenç birnäçe hepde içinde sagalmaga getirip biler. Bel agyrylarynyň köpüsi myşsa şikeslenmelerinden ýa-da beliň we oňurganyň beýleki bölekleriniň zeperlenmesinden ýüze çykýar. Bedeniň şikeslenme garşy çişme bejeriş reaksiýasy güýçli agyry döredýär. Mundan başga-da, beden ýaşlandygyça, bogunlar, diskler we oňurgalar ýaly beliň gurluşlary wagtyň geçmegi bilen tebigy ýagdaýda zaýalanýar.
Alamatlar
Arka agyry myşsalaryň agyrmagyndan başlap, atyş, ýanma ýa-da sançma duýgusyna çenli dürli bolup biler. Şeýle hem, agyry aýagyň üstünden ýaýrap biler. Egilmek, burulmak, galdyrmak, durmak ýa-da ýöremek ony has-da beterleşdirip biler.
Diagnoz
Saglyk işgäriňiz oturmak, durmak, ýöremek we aýaklaryňyzy galdyrmak ukybyňyzy barlamak arkaly arkaňyzy baha berer. Şeýle hem, olar sizden agyryňyzy 0-dan 10-a çenli şkala boýunça baha bermegiňizi we onuň gündelik işleriňize nähili täsir edýändigini ara alyp maslahatlaşmagyňyzy sorap bilerler. Bu bahalandyrmalar agyrynyň çeşmesini anyklamaga, agyry döremezden öň hereketiň derejesini kesgitlemäge we myşsa spazmlary ýaly has çynlakaý sebäpleri aradan aýyrmaga kömek edýär.
Rentgen suratlaryartrit ýa-da döwülmeleri görkezýär, ýöne olar diňe oňurga ýiligi, myşsalar, nerwler ýa-da diskler bilen baglanyşykly meseleleri anyklap bilmeýärler.
MRT ýa-da KT skanirlemeleridiskleriň gyrysyny ýa-da süňkler, myşsalar, dokumalar, tendonlar, nerwler, baglar we gan damarlary bilen baglanyşykly meseleleri açyp görkezýän suratlary dörediň.
Gan barlaglaryinfeksiýanyň ýa-da başga bir ýagdaýyň agyry döredýändigini anyklamaga kömek edip biler.
Nerw barlaglaryelektromiografiýa (EMG) ýaly usullar disk herniýasy ýa-da oňurga stenozynyň sebäp bolan nerwlere basyşy tassyklamak üçin nerw impulslaryny we myşsalaryň reaksiýalaryny ölçeýär.
Fiziki terapiýa:Fizioterapewt çeýeligi gowulandyrmak, arka we garyn myşsalaryny berkitmek we duruşyny gowulandyrmak üçin maşklary öwredip biler. Bu usullary yzygiderli ulanmak agyrynyň gaýtalanmagynyň öňüni alyp biler. Fizioterapewtler şeýle hem işjeň bolmagyň bilen birlikde alamatlaryň ýitileşmezligi üçin arka agyrylary döwründe hereketleri üýtgetmek barada öwredýärler.
Bel agyrylary üçin TENS-i nähili ulanmaly?
Deriniň üsti bilen elektrik nerwlerini stimullaşdyrmak (TENS). Deriniň üstüne ýerleşdirilen elektrodlar beýnä iberilýän agyry signallaryny blokirlemek arkaly agyryny aýyrmaga kömek etmek üçin ýumşak elektrik impulslaryny berýär. Bu bejergi epilepsiýaly adamlara, kardiostimulýatorlara, ýürek keseliniň geçmişi bolan adamlara ýa-da göwreli aýallara maslahat berilmeýär.
TENS enjamyňyzy arka agyrylary üçin dogry ulanýandygyňyza göz ýetirmegiň iň gowy usuly lukman bilen gürleşmekdir. Islendik abraýly enjam giňişleýin görkezmeler bilen gelmelidir we bu ýagdaýda gollanmany goýbermek islemeýärsiňiz. "TENS, şol görkezmeler ýerine ýetirilen halatynda, deňeşdirme boýunça howpsuz bejergidir" diýip, Starkey tassyklaýar.
Şeýle-de bolsa, TENS enjamyňyzy zarýadlamagy karar bermezden ozal, Starkey agyryňyzyň nireden gelýändigini düşünip bilmegiňiziň gerekdigini aýdýar. "Bu klişe, ýöne TENS (ýa-da başga bir zat) gelip çykyşy belli bolmadyk agyryny bejermek üçin ulanylmaly däl ýa-da lukman tarapyndan barlagdan geçirilmezden iki hepdeden köp ulanylmaly däl."
Duýgy derejesindäki agyryny gözegçilikde saklamak (myşsalaryň gysylmazlygy) wagtynda prokladka goýmak barada aýdylanda bolsa, Starkey agyryly ýeriň X-iň merkezinde bolmagy bilen "X" şeklini maslahat berýär. Her bir simler toplumyndaky elektrodlar toguň agyryly ýeriň üstünden geçmegi üçin ýerleşdirilmelidir.
Ulanylyş ýygylygy babatda Starkey maslahat berýär: "Duýgur derejesindäki agyryny gözegçilikde saklamak birnäçe günläp ulanylyp bilner. Ol her gezek ulanylanda ýelimleýji maddanyň gyjyndyrmasyndan gaça durmak üçin elektrodlary biraz süýşürmegi maslahat berýär.
TENS enjamy ýiti we tikenli duýgy bilen güýçlenip, gyjyndy ýa-da gygyrdy ýaly duýulmaly. Eger TENS bejergisi üstünlikli bolsa, bejerginiň ilkinji 30 minutynda agyrynyň birneme ýeňilleşýändigini duýmaly. Eger üstünlikli bolmasa, elektrodlaryň ýerleşişini üýtgediň we gaýtadan synanyşyň. Eger 24 sagatlap agyryny gözegçilikde saklamak isleýän bolsaňyz, göçme enjamlar iň gowusydyr.
Ulanyşyň anyk usuly aşakdaky ýaly:
①Degişli tok güýjüni tapyň: TENS enjamynyň tok güýjüni şahsy agyry duýgusyna we rahatlygyna esaslanyp sazlaň. Pes intensiwlikden başlaň we rahat gyjyndy duýgusy duýulýança ony kem-kemden artdyryň.
②Elektrodlary ýerleşdirmek: TENS elektrod ýastykçalaryny arka agyrynyň ýerinde ýa-da oňa golaý deri üstüne goýuň. Agyrynyň anyk ýerine baglylykda, elektrodlar arka myşsa sebitine, oňurganyň töweregine ýa-da agyrynyň nerw uçlaryna ýerleşdirilip bilner. Elektrod ýastykçalarynyň berk we deri bilen ýakyn gatnaşykda bolmagyna göz ýetiriň.
③Degişli režimi we ýygylygy saýlaň: TENS enjamlary adatça köp sanly režimleri we ýygylyk opsiýalaryny hödürleýär. Arka agyry üçin, üznüksiz höweslendirme, pulsasiýa ediji höweslendirme we ş.m. ýaly dürli höweslendirme režimlerini synap görüň. Şeýle hem, şahsy islegleriňize esaslanyp, amatly duýulýan ýygylyk sazlamalaryny saýlaň.
④Ulanylyş wagty we ýygylygy: TENS terapiýasynyň her bir seansy 15-30 minut dowam etmeli we günde 1-3 gezek ulanylyp bilner. Ulanylyş ýygylygyny we dowamlylygyny bedeniň jogabyna esaslanyp, ýuwaş-ýuwaşdan sazlaň.
⑤Başga bejeriş usullary bilen utgaşdyryň: Arka agyryny has gowy aýyrmak üçin TENS terapiýasyny beýleki bejeriş usullary bilen utgaşdyrmak has netijeli bolup biler. Mysal üçin, TENS terapiýasy bilen birlikde dartgynma, massaž ýa-da ýylylyk ulanmak peýdaly bolup biler.
TENS režimini saýlaň
Bir taraplaýyn agyryElektrodyň ýerleşdirilişiniň bir tarapyny saýlaň (Ýaşyl ýa-da gök elektrod).
Orta derejeli agyry ýa-da ikitaraplaýyn agyry: çarpaz elektrodyň ýerleşdirilişini saýlaň
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 21-nji awgusty