TENS cihazı ne işe yarar?

Transkutanöz Elektrikli Sinir Stimülasyonu (TENS), düşük voltajlı elektrik akımları kullanarak sinirleri deri yoluyla uyaran, invaziv olmayan bir ağrı giderme tedavisidir. Genellikle fizik tedavi, rehabilitasyon ve kronik ağrı, ameliyat sonrası ağrı ve kas spazmları gibi durumların ağrı yönetiminde kullanılır.

Etki Mekanizması:

TENS'in ardındaki mekanizma esas olarak ağrının kapı kontrol teorisine ve endojen opioidlerin salınımına dayanmaktadır:

• Ağrının Kapı Kontrol Teorisi:

1965 yılında Melzack ve Wall tarafından öne sürülen bu teori, ağrı algısının omurilik seviyesinde modüle edildiğini öne sürmektedir. TENS elektriksel uyarılar verdiğinde, derideki ve altta yatan dokulardaki geniş çaplı A-beta liflerini uyarır. Bu lifler, daha küçük A-delta ve C lifleri tarafından taşınan ağrı sinyallerinin iletimini engelleyebilir. Esasen, A-beta liflerinin uyarılması ağrı sinyallerine "kapıyı kapatır" ve ağrı algısını azaltır. Bu, duyusal girdi (TENS'ten) ve ağrı girdisi arasında bir rekabet olarak görselleştirilebilir.

• Endojen Opioid Salınımı:

TENS'in, merkezi sinir sisteminde endorfin ve diğer endojen opioidlerin salınımını desteklediği gösterilmiştir. Bu doğal ağrı kesici maddeler, opioid reseptörlerine bağlanarak ağrıyı daha da hafifletir ve iyilik hissini artırır.

• Kas Gevşemesi:

TENS, ağrı gidermenin yanı sıra kas gevşemesine de yardımcı olabilir. Elektrik uyarıları, kas gerginliğini ve spazmlarını azaltarak fibromiyalji ve miyofasiyal ağrı sendromu gibi durumların yönetiminde fayda sağlar.

TENS Çeşitleri

• Geleneksel TENS:Düşük yoğunlukta yüksek frekanslı (80-100 Hz) darbeler verir. Bu mod esas olarak kapı kontrol teorisi üzerinden çalışır ve anında ağrı kesici etki sağlar.

• Akupunktur benzeri TENS (AL-TENS):Düşük frekanslı (1-4 Hz) uyarım ve daha yüksek yoğunluk kullanır. Bu mod, endorfin salınımını uyarmayı amaçlar ve genellikle daha uzun süreli ağrı kesici etki için kullanılır.

• Patlama Modu TENS:Geleneksel ve akupunktur benzeri TENS yöntemlerinin unsurlarını birleştirerek, ani darbeler halinde uyarılar verir. Bu yöntem ağrı giderme ve konforu artırabilir.

• Kısa Süreli Yoğun TENS:Yüksek yoğunluklu ve yüksek frekanslı bir yöntemi kısa süreliğine kullanır, genellikle işlemler sırasında akut ağrıların giderilmesinde kullanılır.

Uygulamalar

TENS çeşitli klinik ortamlarda kullanılmaktadır, bunlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Kronik Ağrı Yönetimi: Artrit, bel ağrısı ve nöropatik ağrı gibi durumlar.

• Ameliyat Sonrası Ağrı Giderici: Opioid ilaçlara olan bağımlılığı azaltmaya yardımcı olur.

• Doğum Ağrısı Yönetimi: Bazı durumlarda doğum sırasında yaşanan rahatsızlığı hafifletmek için kullanılır.

• Rehabilitasyon: Fizik tedavi sırasında ağrıyı azaltarak ve kas gevşemesini sağlayarak iyileşmeyi kolaylaştırır.

Güvenlik ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

TENS, uygun şekilde kullanıldığında genellikle güvenli kabul edilir. Bununla birlikte, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bazı kontrendikasyonlar mevcuttur:

• Duyusal kaybın olduğu bölgelerde, açık yaralarda veya bazı tıbbi cihazların (örneğin, kalp pili) bulunduğu yerlerde kullanılması önerilmez.

• Epilepsi veya kalp rahatsızlığı gibi belirli tıbbi durumları olan kişilerin dikkatli olması önerilir.

Çözüm

TENS, hem periferik hem de merkezi mekanizmalar aracılığıyla ağrı algısını değiştirmek için elektriksel uyarımı kullanan, çok yönlü ve etkili bir ağrı yönetimi yöntemidir. İnvaziv olmayan yapısı ve nispeten güvenli olması, çeşitli ağrı durumlarından kurtulmak isteyen hastalar için hem klinik hem de ev ortamlarında değerli bir araç haline getirmektedir. Herhangi bir tedavi yönteminde olduğu gibi, bireysel yanıtlar değişebilir ve kişiselleştirilmiş tedavi planları için sağlık uzmanlarına danışılması önerilir.