1. Остеоартрит (ОА) нәрсә ул?
Фон:
Остеоартрит (ОА) - синовиаль буыннарга тәэсир итүче, гиалин кимерчәкнең дегенерациясенә һәм җимерелүенә китерә торган авыру. Бүгенге көнгә кадәр ОА өчен дәвалау ысулы юк. ОА терапиясенең төп максатлары - авыртуны басу, функциональ халәтне саклап калу яки яхшырту, һәм деформацияне минимальләштерү. Тере аша электр нерв стимуляциясе (TENS) - физиотерапиядә төрле авырулардан килеп чыккан кискен һәм хроник авыртуларны контрольдә тоту өчен еш кулланыла торган инвазив булмаган ысул. ОАда TENS нәтиҗәлелеген бәяләүче берничә тикшеренү бастырылды.
Остеоартрит (ОА) - дегенератив үзгәрешләргә нигезләнгән авыру. Ул күбесенчә урта яшьтәге һәм өлкән яшьтәге кешеләргә тәэсир итә, һәм аның симптомнары - кызарган һәм шешкән тез авыртуы, баскычтан менгәндә һәм төшкәндә авырту, тез авыртуы һәм утырганда һәм йөргәндә уңайсызлык. Шулай ук шешкән, сикергән, су агып торган һ.б. пациентлар да булачак, вакытында дәваланмаса, ул буыннарның деформациясенә һәм инвалидлыгына китерәчәк.
2. Симптомнар:
*Авырту: Артык авырлыгы булган пациентлар, бигрәк тә чүгәләгәндә яки баскычтан менгәндә һәм төшкәндә, көчле авырту кичерәләр. Артритның авыр очракларында, хәтта тыныч вакытта да һәм йокыдан уянгач та авырту булырга мөмкин.
*Остеоартритның төп билгеләре - буыннарның авыртуы һәм деформациясе. Тез буынында варус яки вальгус деформацияләре, шулай ук буын сөякләре кырыйлары зураюы күзәтелергә мөмкин. Кайбер пациентларда тез буынының киңәюе чикләнгән булырга мөмкин, ә авыр очракларда бөгелеш контрактурасы деформациясе барлыкка килергә мөмкин.
*Буыннарның катып калу симптомнары: Мениск җәрәхәте симптомнарына охшаш, тупас буын өслекләре яки ябышулар кайбер пациентларда буыннар эчендә йомшак гәүдәләр сизүгә китерергә мөмкин.
* Буыннар катылыгы яки шешенүе: Авырту хәрәкәт чикләнүгә китерә, нәтиҗәдә буыннар катылана һәм контрактуралар деформациягә китерә ала. Синовитның кискен фазасында шешенү буыннарның хәрәкәтчәнлегенә тәэсир итә.
3. Диагноз:
ОА өчен диагностик критерийларга түбәндәгеләр керә:
1. Соңгы бер ай эчендә тез буыннарының кабатланучы авыртуы;
2. Рентген нурланышы (басып торганда яки авырлык күтәреп торганда төшерелгән) буын киңлегенең тараюын, субхондраль остеосклерозны, кистозлы үзгәрешләрне һәм буын кырыенда остеофитлар барлыкка килүен күрсәтә;
3. Буын сыекчасы анализы (кимендә ике тапкыр үткәрелгән) салкын һәм ябышкак консистенцияне күрсәтә, лейкоцитлар саны <2000/мл;
4. Урта яшьтәге һәм өлкән яшьтәге пациентлар (40 яшьтән өлкәнрәк);
5. 15 минуттан да кимрәк дәвам итүче иртәнге катылык;
6. Эшчәнлек вакытында сөяк ышкылуы;
7. Тез очы гипертрофиясе, төрле дәрәҗәдәге җирле шешенү, бөгелгән һәм сузылган хәрәкәт диапазоны кимү яки чикләнгән.
4.терапевтик график:
Электротерапия препаратлары белән ОАны ничек дәваларга?
Куллануның конкрет ысулы түбәндәгечә (TENS режимы):
①Кирәкле ток күләмен билгеләгез: TENS электротерапия җайланмасының ток көчен сез күпме авырту сизәсез һәм сезгә нәрсә уңайлы булуына карап көйләгез. Гадәттә, түбән интенсивлыктан башлагыз һәм рәхәт хис кичергәнче аны әкренләп арттырыгыз.
②Электродларны урнаштыру: TENS электрод пластырьларын авырткан урынга яки аның янына куегыз. Остеоартрит авыртуы өчен, сез аларны тез тирәсендәге мускулларга яки турыдан-туры авырткан урынга куегыз. Электрод пластырьларын тирегезгә нык итеп беркетегез.
③Дөрес режимны һәм ешлыкны сайлагыз: TENS электротерапия җайланмаларында гадәттә төрле режимнар һәм ешлыклар була. Тез авыртуына килгәндә, сез өзлексез яки импульслы стимуляцияне сайлый аласыз. Авыртуны мөмкин кадәр яхшырак баса алу өчен, үзегезгә уңайлы булган режимны һәм ешлыкны сайлагыз.
④Вакыт һәм ешлык: Сезнең өчен иң яхшысы нәрсә булуына карап, TENS электротерапиясенең һәр сеансы гадәттә 15-30 минут дәвам итәргә тиеш, һәм аны көненә 1-3 тапкыр куллану киңәш ителә. Организм җавап биргән саен, куллану ешлыгын һәм озынлыгын кирәк булганда әкренләп көйләргә мөмкин.
⑤Башка дәвалау ысуллары белән берләштерү: Тез авыртуын чыннан да басу өчен, TENS терапиясен башка дәвалау ысуллары белән берләштерү нәтиҗәлерәк булырга мөмкин. Мәсәлән, җылылык компрессларын кулланып карагыз, муенны йомшак сузыгыз яки релаксация күнегүләре ясагыз, хәтта массаж ясагыз - болар барысы да бергә гармониядә эшли ала!

Куллану күрсәтмәсе: Кросс-электрод ысулын сайларга кирәк. 1 нче канал (зәңгәр), ул вастус медиалис мускулына һәм медиаль туберозитас тибиягә куела. 2 нче канал (яшел) вастус медиалис мускулына һәм латераль туберозитас тибиягә беркетелә.
Бастырылган вакыты: 2023 елның 4 декабре