Kích thích thần kinh điện xuyên da (TENS) là một phương pháp điều trị được sử dụng để kiểm soát cơn đau và phục hồi chức năng. Dưới đây là giải thích chi tiết về chức năng và tác dụng của nó:
1. Cơ chế tác dụng：
Lý thuyết cổng đau:TENS hoạt động chủ yếu dựa trên "lý thuyết kiểm soát cổng" về đau. Theo lý thuyết này, các xung điện do thiết bị TENS tạo ra kích thích các dây thần kinh cảm giác, có thể ức chế sự truyền tín hiệu đau đến não. Sự kích thích này có hiệu quả "đóng cổng" trên các đường dẫn truyền đau, do đó làm giảm cảm giác đau.
Giải phóng opioid nội sinh:Một cơ chế khác liên quan đến việc kích thích các dây thần kinh ngoại biên, có thể dẫn đến việc giải phóng các opioid nội sinh như endorphin và enkephalin. Các hợp chất tự nhiên này hoạt động như thuốc giảm đau bằng cách liên kết với các thụ thể opioid trong hệ thần kinh trung ương, giúp giảm đau.
2. Các cài đặt và chế độ chức năng：
Tính thường xuyên:Các thiết bị TENS cho phép điều chỉnh tần số, thường được đo bằng Hertz (Hz). Tần số thấp hơn (1-10 Hz) được cho là thúc đẩy giải phóng opioid nội sinh, trong khi tần số cao hơn (50-100 Hz) chủ yếu kích hoạt cơ chế cổng đau. Một số thiết bị cung cấp nhiều tần số hoặc kết hợp các tần số để có nhiều lựa chọn điều trị linh hoạt.
Độ rộng xung:Độ rộng xung, hay thời lượng của mỗi xung điện, có thể điều chỉnh được trên nhiều máy TENS. Độ rộng xung ngắn thường được sử dụng để giảm đau cấp tính, trong khi độ rộng xung dài hơn có thể hiệu quả hơn đối với các tình trạng đau mãn tính.
Cường độ:Cường độ của các xung điện có thể được điều chỉnh để đảm bảo hiệu quả điều trị đồng thời duy trì sự thoải mái cho bệnh nhân. Cường độ thích hợp thường được thiết lập ở mức thấp hơn một chút so với mức gây co cơ.
Thời lượng và khoảng thời gian:Thời gian điều trị bằng TENS có thể khác nhau, thường dao động từ 15 đến 60 phút mỗi lần. Tần suất các buổi điều trị cũng có thể được điều chỉnh dựa trên mức độ đau và nhu cầu điều trị của bệnh nhân.
3. Ứng dụng lâm sàng：
Giảm đau cấp tính:TENS thường được sử dụng để kiểm soát các tình trạng đau cấp tính, chẳng hạn như đau sau phẫu thuật, chấn thương cơ xương khớp và đau khi sinh nở. Bằng cách điều chỉnh tín hiệu đau và tăng cường khả năng giảm đau nội sinh, TENS có thể mang lại hiệu quả giảm đau tạm thời.
Quản lý cơn đau mãn tính:Đối với các chứng đau mãn tính như viêm khớp, hội chứng đau xơ cơ và đau thần kinh, TENS có thể là một thành phần quan trọng trong kế hoạch quản lý đau đa ngành. Sử dụng TENS thường xuyên có thể giúp cải thiện chất lượng cuộc sống bằng cách giảm đau và tăng cường khả năng vận động.
Phục hồi chức năng:Trong môi trường phục hồi chức năng, TENS có thể được sử dụng để giúp thư giãn cơ bắp và giảm co thắt cơ, hỗ trợ quá trình phục hồi sau chấn thương hoặc phẫu thuật. Nó thường được kết hợp với các phương pháp trị liệu khác để tối ưu hóa kết quả phục hồi chức năng.
4. An toàn và những lưu ý：
Chống chỉ định:Không nên sử dụng TENS trên các vùng da bị tổn thương, nhiễm trùng hoặc khối u ác tính. Phương pháp này cũng thường chống chỉ định đối với những người có máy tạo nhịp tim hoặc các thiết bị cấy ghép điện tử khác, cũng như phụ nữ mang thai khi sử dụng ở vùng bụng hoặc vùng chậu.
Tác dụng phụ:Các tác dụng phụ thường rất nhẹ nhưng có thể bao gồm kích ứng da hoặc khó chịu tại vị trí đặt điện cực. Việc đặt điện cực đúng cách và chăm sóc da cẩn thận là rất cần thiết để giảm thiểu các tác dụng phụ.
Tư vấn chuyên nghiệp:Việc sử dụng TENS hiệu quả cần được hướng dẫn bởi chuyên gia chăm sóc sức khỏe để đảm bảo cài đặt phù hợp, vị trí đặt điện cực và tích hợp với các chiến lược điều trị khác. Điều này giúp đạt được kết quả điều trị tối ưu đồng thời giảm thiểu rủi ro. Nhìn chung, TENS là một công cụ điều trị đa năng và không xâm lấn với tiềm năng đáng kể trong việc kiểm soát cơn đau và phục hồi chức năng khi được sử dụng đúng cách.
Dưới đây là những thông tin y khoa dựa trên bằng chứng có liên quan:· “Phân tích tổng hợp này khẳng định TENS là một phương pháp can thiệp hiệu quả để giảm đau cấp tính. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng mặc dù TENS mang lại hiệu quả giảm đau đáng kể, nhưng hiệu quả của nó có thể được tăng cường bằng cách tối ưu hóa các thông số và phác đồ điều trị.”——Thẩm quyền giải quyết:Liu, H., et al. (2023). “Hiệu quả của kích thích thần kinh điện xuyên da (TENS) đối với cơn đau cấp tính: Phân tích tổng hợp các thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên.” Tạp chí Nghiên cứu Đau, 16, 123-134.
· “Phân tích tổng hợp mạng lưới cung cấp bằng chứng mạnh mẽ cho thấy TENS hiệu quả trong việc kiểm soát cơn đau mãn tính, thể hiện hiệu quả tương đương với các phương pháp điều trị không dùng thuốc khác. Bài đánh giá nhấn mạnh sự cần thiết của các kế hoạch điều trị cá nhân hóa để tối đa hóa lợi ích.”——Tài liệu tham khảo: Smith, R., et al. (2022). “Kích thích thần kinh điện xuyên da để điều trị đau mãn tính: Đánh giá hệ thống và phân tích tổng hợp mạng lưới.” Y học Đau, 23(8), 1469-1483.
· “Bài đánh giá toàn diện này cho thấy TENS là một phương pháp điều trị có lợi cho chứng đau thần kinh, mang lại hiệu quả giảm đau vừa phải. Bài đánh giá kêu gọi nghiên cứu sâu hơn để tối ưu hóa các thông số của TENS nhằm đạt được kết quả kiểm soát cơn đau tốt hơn.”——Thẩm quyền giải quyết:Nguyen, M., et al. (2024). “Kích thích thần kinh điện xuyên da (TENS) trong quản lý đau thần kinh: Một đánh giá toàn diện.” Tạp chí Khoa học Thần kinh, 453, 123-134.
· “Việc xem xét các nghiên cứu gần đây cho thấy TENS có hiệu quả trong việc kiểm soát cơn đau sau phẫu thuật, mang lại sự giảm đau đáng kể và giảm nhu cầu sử dụng thuốc giảm đau opioid. Kết quả tối ưu đạt được khi TENS được tích hợp vào phương pháp điều trị đau đa mô thức.”——Thẩm quyền giải quyết:Kumar, S., et al. (2023). “Hiệu quả của TENS trong quản lý đau sau phẫu thuật: Đánh giá có hệ thống các nghiên cứu gần đây.” Y học Đau, 24(3), 415-426.
· “Các bằng chứng gần đây ủng hộ việc sử dụng TENS trong việc tăng cường phục hồi và giảm đau sau chấn thương thể thao. Bài đánh giá nhấn mạnh TENS là một phương pháp bổ trợ hiệu quả cho các phương pháp phục hồi chức năng truyền thống.”——Tài liệu tham khảo: Lee, J., et al. (2024). “Tác động của TENS lên cơn đau và phục hồi chức năng sau chấn thương thể thao: Tổng quan về bằng chứng hiện tại.” Tạp chí Huấn luyện Thể thao, 59(2), 187-196.
· “Nghiên cứu thí điểm cho thấy TENS không chỉ làm giảm cảm giác đau mà còn làm giảm lo lắng ở bệnh nhân. Những phát hiện này cho thấy tiềm năng lợi ích tâm lý của TENS trong việc kiểm soát cơn đau.”——Tham khảo: Martin, L., et al. (2023). “Kích thích thần kinh điện xuyên da và tác dụng của nó đối với nhận thức về đau và lo lắng: Một nghiên cứu thí điểm.” Tạp chí Tâm lý học lâm sàng, 79(6), 991-1001.
Thời gian đăng bài: 14 tháng 1 năm 2026
