I-Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation (TENS) iyindlela yokwelapha ubuhlungu engangenisi umkhuhlane esebenzisa amaza kagesi anamandla aphansi ukuvuselela imizwa esikhumbeni. Ivame ukusetshenziswa ekwelashweni ngokomzimba, ekuvuseleleni nasekuphatheni ubuhlungu ezimweni ezinjengobuhlungu obungapheli, ubuhlungu bangemva kokuhlinzwa, kanye nokuqina kwemisipha.
Indlela Yokusebenza:
Indlela esebenza ngayo i-TENS isekelwe kakhulu kumbono wokulawula isango lobuhlungu kanye nokukhululwa kwama-opioid angokwemvelo:
- Ithiyori Yokulawula Isango Lobuhlungu:
Ephakanyiswe nguMelzack noWall ngo-1965, le mbono iphakamisa ukuthi ukuqonda ubuhlungu kuguqulwa ezingeni lomgogodla. Lapho i-TENS iletha imizwa kagesi, ivuselela imicu ye-A-beta enobubanzi obukhulu esikhumbeni nasezicutshini ezingaphansi. Le micu ingavimbela ukudluliselwa kwezimpawu zobuhlungu ezithwalwa imicu emincane ye-A-delta ne-C. Ngokuyisisekelo, ukukhuthazwa kwemicu ye-A-beta "kuvala isango" lezibonakaliso zobuhlungu, kunciphisa ukuqonda ubuhlungu. Lokhu kungabonakala njengomncintiswano phakathi kokufaka imizwa (kusuka ku-TENS) nokufaka ubuhlungu.
- Ukukhishwa kwe-Opioid Endogenic:
I-TENS iboniswe ukuthi ikhuthaza ukukhishwa kwama-endorphin kanye namanye ama-opioid angokwemvelo ngaphakathi kwesimiso sezinzwa esiyinhloko. Lezi zinto zemvelo eziqeda ubuhlungu zibopha kuma-receptor e-opioid, zinciphise ubuhlungu futhi zithuthukise umuzwa wenhlalakahle.
- Ukuphumula Kwemisipha:
Ngaphezu kokuqeda ubuhlungu, i-TENS ingasiza ekuphumuleni kwemisipha. Ama-electrical impulses anganciphisa ukucindezeleka kwemisipha kanye nokuqina kwayo, okuwusizo ekuphatheni izimo ezifana ne-fibromyalgia kanye ne-myofascial pain syndrome.
Izinhlobo ze-TENS
- Ama-TENS Avamile:Inikeza ama-pulse anemvamisa ephezulu (80-100 Hz) ngamandla aphansi. Le modi isebenza ngokuyinhloko ngethiyori yokulawula isango futhi inikeza ukukhululeka kobuhlungu ngokushesha.
- Ama-TENS afana ne-acupuncture (AL-TENS):Isebenzisa ukukhuthazwa okunemvamisa ephansi (1-4 Hz) kanye namandla aphezulu. Le ndlela ihlose ukukhuthaza ukukhishwa kwama-endorphin futhi ivame ukusetshenziselwa ukuqeda ubuhlungu isikhathi eside.
- Imodi Yokuqhuma Ama-TENS:Ihlanganisa izinto ze-TENS ezivamile nezifana ne-acupuncture, ikhipha ama-pulse ngesikhathi sokuqhuma. Le ndlela ingathuthukisa ukukhululeka kobuhlungu kanye nenduduzo.
- Ama-Tens Aqinile Amafushane:Isebenzisa amandla aphezulu kanye nemvamisa ephezulu isikhathi esifushane, ivame ukusetshenziselwa ukuqeda ubuhlungu obukhulu ngesikhathi sezinqubo.
Izicelo
I-TENS isetshenziswa ezindaweni ezahlukene zezokwelapha, okuhlanganisa:
- Ukuphathwa Kobuhlungu Obungapheli: Izimo ezifana ne-arthritis, ubuhlungu beqolo elingezansi, kanye nobuhlungu be-neuropathic.
- Ukuqeda Ubuhlungu Ngemva Kokuhlinzwa: Kusiza ekunciphiseni ukuthembela emithini ye-opioid.
- Ukuphathwa Kobuhlungu Bokubeletha: Kusetshenziswa kwezinye izindawo ukunciphisa ubuhlungu ngesikhathi sokubeletha.
- Ukuvuselelwa: Kusiza ukululama ngokunciphisa ubuhlungu nokukhuthaza ukuphumula kwemisipha ngesikhathi sokwelashwa ngokomzimba.
Ukuphepha Nokucatshangelwa
I-TENS ngokuvamile ibhekwa njengephephile uma isetshenziswa ngendlela efanele. Kodwa-ke, kuneziphazamiso, okuhlanganisa:
- Akukhuthazwa ukusetshenziswa ezindaweni ezinomuzwa ophazamisekile, amanxeba avulekile, noma amadivayisi athile ezokwelapha (isb., ama-pacemaker).
- Kunconywa ukuqapha kubantu abanezimo ezithile zezokwelapha ezifana nesifo sokuwa noma izifo zenhliziyo.
Isiphetho
I-TENS iyindlela eguquguqukayo nephumelelayo yokulawula ubuhlungu esebenzisa ukukhuthazwa kukagesi ukushintsha ukuqonda ubuhlungu ngezindlela zombili ezingaphandle kanye neziphakathi. Uhlobo lwayo olungahlaseli kanye nokuphepha okuhlobene kwenza kube ithuluzi eliwusizo kokubili ezindaweni zezokwelapha nezasekhaya zeziguli ezifuna impumuzo ezimweni ezahlukene zobuhlungu. Njenganoma iyiphi indlela yokwelapha, izimpendulo zomuntu ngamunye zingahluka, futhi kuyalulekwa ukubonisana nochwepheshe bezempilo ukuze uthole izinhlelo zokwelapha ezenzelwe wena.
Isikhathi sokuthunyelwe: Feb-08-2008